THÁNH
ANRÊ NGUYỄN KIM THÔNG
(1790-1855)
Trùm
họ dấn thân phục vụ
rồi chết vì Chúa
Anrê
Nguyễn Kim Thông, còn gọi là
Năm Thuông, sinh năm 1790 tại
Gò Thị, Xuân Phương, xã
Phước Sơn, huyện Tuy
Phước, tỉnh Bình Ðịnh,
trong một gia đình đạo
đức, được giáo
dục theo tinh thần đạo
đức, được giáo
dục theo tình Phúc Âm trong khuôn
khổ Nho học. Nguyễn Kim
Thông lập gia đình, có chín người
con, 6 trai, 3 gái. Người con
trai thứ 8 là linh mục Giuse
Nguyễn Kim Thủ về sau
cũng chịu xử chém vì đạo.
Con gái út là Anna Nguyễn Thị
Nhường, đi tu Dòng Mến
Thánh Giá.
Từ
lúc còn trẻ, Nguyễn Kim Thông
đã nổi tiếng đạo
đức và khôn ngoan, nên sớm
được tuyển vào hàng
chức việc trong giáo xứ,
và sau đó được Ðức
Giám Mục Cuénot Thể cử
làm trùm họ Huyện. Ông Trùm
Thông rất được dân
làng trọng vọng, tôn ông là
ông Cả trong làng, nên gọi là
Trùm Cả, Trùm Cả Năm Thuông.
Về
mặt xã hội, Nguyễn Kim
Thông có công khai phá rừng hoang,
trưng khẩn ruộng đất,
nên được triều đình
ban thưởng thẻ vàng
với tước hiệu “Cần
Nông”.
Ðối
với Giáo Hội, Anrê Nguyễn
Kim Thông tận tâm giúp Ðức Cha
Cuénot Thể tạo mãi ruộng
đấy, xây dựng Tòa Giám
Mục, mở chủng viện,
tu viện, nhà dục anh và cơ
sở nhà chung, đồng thời
đảm nhiệm trọng trách
cố vấn quản lý
tài sản nhà chung để
tạo phương tiện điều
hành Giáo phận. Ngoài ra, Trùm Cả
Năm Thuông còn lo bảo vệ
Ðức Cha, các cha cùng các Thầy
trong cơn bách bại đạo
Chúa. Ông Trùm khéo léo sắp xếp
cho các linh mục đi đây
đó mở đạo trong vùng
mà không gặp khó khăn. Nhà ông
Trùm là chỗ tạm trú tốt
cho các Cha mỗi khi các ngài có việc
về Tòa Giám Mục Ðàng Trong đóng
ở Gò Thị. Mọi chi phí
ăn uống cho các Cha trong những
ngày tạm trú đều do gia
đình ông Trùm Cả đài thọ.
Anrê Năm Thuông không bao giờ
tiếc công tiếc của trong
việc mở mang nước
Chúa.
Anrê
Nguyễn Kim Thông có một đức
tin sắt đá, lúc nào cũng
sẵn sàng hy sinh mạng sống
mình vì danh Chúa cả sáng và vì phần
rỗi đồng loại. Ðặc
biệt, ông luôn tỏ ra nhân ái
với mọi người, nhất
là bênh vực người cô thế,
giúp đỡ kẻ cơ hàn.
Trong trách nhiệm xét xử việc
làng, ông Trùm xét đoán theo lẽ
công bình, rồi sau đó lấy
của nhà gíup đỡ cho người
nghèo thua kiện. Ông năng khuyến
khích người xung quanh làm lành
lánh dữ và răn bảo kẻ
có tội sớm ăn năn
cải tà quy chánh. Nhưng Ông cũng
tỏ ra không kém thẳng thắn
khiển trách người ngoan
cố, như đã có lần
nhắc nhở đứa cháu
hung hăng hoang đàng tên Bảy
Út, khiến tên này tự ái sinh
lòng hiềm thù đặt điều
tố cáo với các quan về
Ông Trùm Cả. Thế là Anrê Nguyễn
Kim Thông bị bắt giải
về tỉnh vào năm 1853, năm
Tự Ðức thứ 6.
Bị
điệu ra trước tòa
quan tỉnh tra vấn về các
điều tố cáo. Ông Trùm khiêm
tốn, bình tĩnh ung dung trả
lời bằng lời lẽ
đanh thép: “Trong nhà tôi không
có đạo trưởng. Còn
việc tậu thuyền, mãi mã,
sắm ghe, tích trữ lương
thực, tôi chẳng hề có,
xin quan cho đi khám xét. Tôi chỉ
chuyên cần lo việc nông gia.
Tôi không biết Tây Dương,
không đem đường chỉ
nẻo cho họ. Tôi cũng chẳng
hề đi đâu mà mở đường
sơn thủy, vận lương,
chuyển binh cho giặc”. Không
tìm ra chứng cớ về các
điều cáo giác trên, bọn
quan lại bèn truyền cho Ông
Trùm “quá khóa”, tức là bước
qua Thánh Giá, thì sẽ đươc
tha về. Ông nhất quyết
không tuân.
Quan
bảo: “Kín đáo đạp
lên thập giá đi, rồi về
xưng tội”.
Ông
Trùm đáp: “Thạch tín là thuốc
độc, uống vô là chết,
nhưng cũng có thuốc giải.
Thế nhưng có ai liều mình
uống thạch tín bao giờ?
Việc xúc phạm Thánh Giá cũng
vậy”.
Thế
là sau ba tháng bị giam giữ,
Anrê Nguyễn Kim Thông nhận bản
án chung thẩm từ triều
đình Huế gửi vào: Lưu
đày biệt xứ vào Ðịnh
Tường (Mỹ tho). Trên đường
đi đày, tới Gia Ðịnh
Ông Trùm ngã bệnh. Có người
muốn ra tay cứu Ông. Ông Trùm
ngỏ lời cảm ơn lòng
tốt của họ và xin hãy
để Ông được vâng
theo Thánh Ý Chúa. Tới Ðịnh
Tường, bệnh tình của
Ông Năm Thuông trở nên trầm
trọng. Ngày 15-7-1855, sau khi kêu
tên cực thánh ba Ðấng “Giêsu,
Maria, Giuse”, Anrê Nguyễn Kim
Thông yên giấc nghìn thu trong Chúa,
chân vẫn còn mang nặng xiềng
xích. Ông thọ 65 tuổi.
Anrê
Nguyễn Kim Thông được
Ðức Giáo Hoàng Piô X phong Chân Phước
năm 1909 và Ðức Thánh Cha Gioan
Phaolô II tôn phong lên bậc Hiển
|
